ÇOCUK ADALET SİSTEMİNDE MAĞDUR ÇOCUK KİMDİR?
 
 Bir suçtan doğrudan zarar gören çocuktur. Yani suçun mağduru olan çocuk, suçun konusu olan davranışın etkisini doğrudan kendisinde hisseden çocuktur. Çocuk aşağıdaki durumlara maruz kalıyorsa mağdur kabul edilir
. · İhmal veya istismara uğradıysa,
 · Şiddet görüyorsa,
· Eğitime devam edemiyorsa,
· Anne-babayla görüşemiyorsa,
· Çocuk ticaretine maruz kalıyorsa,
 · Fuhuşsa ve pornografiye maruz kalıyorsa,
 · Kötü koşullarda çalıştırılıyorsa,
· Çalıştırılmaması gereken yaşta zorla çalıştırılıyorsa,
· Dili, dini, ırkı, cinsiyeti sebebi ile ayrımcılığa uğruyorsa.
 SUÇTAN ZARAR GÖREN ÇOCUK KİMDİR?
 Mağdura göre daha geniş bir kavramdır. Bir suçtan dolayı zarar görenleri de kapsar
MAĞDUR VEYA SUÇTAN ZARAR GÖREN ÇOCUK NEREYE/NASIL BAŞVURABİLİR?
Bir çocuk bir suçun mağduru olduğunda suçu yetkili makamlara (polis veya savcılık) ihbar veya şikâyet edebilir. İhbar ve şikâyeti alan makamlar hemen olayı soruşturmaya başlarlar. Aşağıdaki kurumlara şahsen veya telefonla başvurabilirsiniz. Olaya ve duruma tanık olan kişiler (komşu, akraba, vb.) de bu kurumlara başvurabilirler:
  • Polis merkezleri, jandarma karakolları
  • Sağlık kuruluşları
  •  Cumhuriyet Savcılığı
  •  Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri
  •  Alo 183 (Aile, Kadın, Çocuk ve Özürlü Sosyal Hizmet Danışma Hattı)
 * Şikâyette bulunacak kişi doğrudan Cumhuriyet savcılığına ya da çocuk mahkemesine şikâyette bulunabilir.
Bir çocuk bir suçun mağduru olduğunda suçu yetkili makamlara (polis veya savcılık) ihbar ve şikâyet edebilir. İhbar ve şikâyeti alan makamlar hemen olayı soruşturmaya başlarlar. Ayrıca çocuğa karşı işlenen suçtan bir şekilde haberi olan herkesin bu bildirimde bulunması gerekir. Suçla ilgili soruşturma Cumhuriyet Savcısı tarafından yürütülür. Şüpheli hakkında yeterli delile ulaşılırsa hakkında iddianame düzenlenerek kamu davası açılır. Bu iddianamenin mahkeme tarafından kabulüyle birlikte kovuşturma (mahkeme) aşaması başlar.
 * Okul, hastane vb. kamu kurumları tarafından çocukla ilgili yasa kapsamına giren durumlar gözlendiği takdirde personel tarafından polise ya da savcılığa bildirilmesi gereklidir.
 Polis ihbar geldiğinde önce ihbarın doğru olup olmadığını değerlendirir. Sonra adrese gidip çocukla ya da ilgili kişilerle görüşüp daha sonra da savcıya durumu aktarır.
* Acil durumlarda (darp, hayati tehlike, taciz, tecavüz, zorla evlendirme vb.) öncelikle çocuğun ifadesine başvurulur. Çocuk savcılık kararıyla derhal koruma altına alınır ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri tarafından bakım ve gözetim altına alınır.
 * Acil olmayan durumlardaysa, karakolun ilk işlemlerini takiben gerekli görüldüğü takdirde, durum savcılık kararıyla Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri bildirilir. Müdürlük tarafından yapılan ev, okul ziyareti vb. incelemeler sonucu bir rapor yazılır. Bir suçun mağduru olan çocuğun, suç nedeniyle psikolojisi bozulmuşsa ilgili soruşturma kapsamında tanık olarak ancak bir kere dinlenebilir. Gerçeğin ortaya çıkarılması açısından gerekli görülürse bu kural uygulanmayabilir. Suç mağduru ya da suçun zarar göreni olan çocuk kovuşturma (mahkeme) aşaması boyunca istediği an davaya katılabilir. Özetle, davanın resmi tarafı haline gelerek bazı işlemlerde bulunabilir. Mağdur ya da suçtan zarar gören çocuk, duruşmaların gizli yapılmasını isteyebilir. Suç mağduru çocuk aynı zamanda korunma ihtiyacı içerisindeyse çocuk hâkiminden koruyucu destekleyici tedbir istenilmelidir.
 * Raporla vakanın durumuna göre kimi zaman ailelere psikolojik destek almaları önerilir ya da bazı sosyal ve nakdi yardımlar sunulur. Bazen uyarılarda bulunulur, önlem almaları istenebilir. Son çözüm; çocuğu koruma altına almak olabilir.
 
 
 KİMDEN YARDIM ALABİLİR?
Bir çocuk suçun mağdur olduğu için savcılık ya da mahkeme tarafından çağırıldığında, kendisine mutlaka bir avukat atanır. Eğer atanan avukat size ulaşmazsa, bulunduğunuz şehirdeki baro ile temasa geçerek bu avukatın adını ve telefon numarasını öğrenip kendisiyle temasa geçin. Çocukla ilgili diğer tüm işlemler için bir avukatın yardımına ihtiyaç duymanız halinde, bulunduğunuz şehir barosunun Adli Yardım Bürosu veya Çocuklara Yönelik Hukuki Yardım Birimi ile irtibata geçin.
MAĞDUR VEYA SUÇTAN ZARAR GÖREN ÇOCUĞUN HAKLARI NELERDİR?
 · Suç mağduru olan çocuğa derhal bir avukat atanır.
· Hangi aşamada olursa olsun mağdur çocuğun dinlenilmesi yani olayı anlatması sırasında kameralı kayıt yapılması gerekir.
 · Mağdur çocuğun dinlenildiği durumlarda çocuğun yanında psikoloji, psikiyatri, tıp yada eğitim alanlarında uzman bir kişi bulunması gerekir.
 · Bir suçun mağduru olan çocuğun ilgili soruşturma kapsamında sadece 1 defa dinlenilmesi esastır.
 · Suç mağduru çocuk aynı zamanda koruma ihtiyacı içerisindeyse hakimden koruyucu destekleyici tedbirler alması istenmelidir.
 · İstismar Mağduru çocuğun ifadesinin alınması, muayenesinin yapılması ve raporunun hazırlanması işlemleri Çocuk izleme merkezinde yapılır.
  MAĞDUR ÇOCUKLARLA İLGİLİ ALINACAK TEDBİRLER NELERDİR?
 Çocuk Koruma Kanunu, korunma ihtiyacı olan mağdur veya suça sürüklenen çocukların korunması için beş önemli tedbir öngörmektedir. Bunlar, danışmanlık, eğitim, sağlık, koruma ve barınma tedbirleridir. Koruyucu ve destekleyici tedbirler, korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik tedbirlerdir.
 a) Danışmanlık tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik rehberlik tedbirleridir.
b) Eğitim tedbiri, çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; bu şekilde eğitim alması mümkün olmayan çocukların evde eğitim almalarına, özel eğitim almaları gereken çocukların eğitsel ihtiyaçları doğrultusunda ilgili eğitim kurumuna devamına, kendilerine, ailelerine, öğretmenlerine ve okul personeline; uzman personel, araç gereç sağlanmasına yönelik tedbirler ile çocuğun iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamu ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine yönelik tedbirlerdir.
c) Bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, Sosyal Hizmetler Kurumu tarafından çocuğun resmî veya özel bakım yerleştirilmesi
d) Sağlık tedbiri, çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbî bakım ve rehabilitasyonu ile madde bağımlısı olanların tedavilerinin yapılmasına yönelik tedbirdir.
 e) Barınma tedbiri, yaşamını devam ettirmek için yeterli ve sağlıklı bir barınma yeri olmayan çocuklu kimselere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlar ile bunların çocuklarına uygun barınma yeri sağlamaya yönelik tedbirlerdir.
ACİL KORUMA KARARI
 Eğer çocuğun derhal koruma altına alınması gerekiyorsa bu durumda uygulanacak önlem “Acil Korunma Kararıdır.” Korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocukların Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından önce bakım ve gözetim altına alınmasını, sonra da çocuk hakkında yapılacak sosyal inceleme sonucu alınacak kararı içerir.
 • Derhal korunma altına alınması gereken çocuk Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından bakım ve gözetim altına alındıktan sonra acil korunma kararı alınması için kuruma geldiği tarihten itibaren 5 gün içinde çocuk hâkimine müracaat edilir.
 
 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’nün müracaatı üzerine 3 gün içinde çocuk hâkimi en fazla 30 günlük süre ile sınırlı olmak üzere karar verilebilir.
 • Hâkim, ayrıca çocuğun bulunduğu yerin gizli tutulmasına ve gerektiğinde kişisel ilişkinin tesisine karar verebilir.
 • Çocuk hâkimi tarafından alınan acil korunma kararlarına karşı itiraz yolu açıktır.
• 30 günlük süre içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılır. Kurum yaptığı inceleme sonucunda, tedbir kararı ile ilgili görüşlerini hâkime bildirir.
• Kurum yaptığı inceleme sonucunda, tedbir kararı ile ilgili görüşlerini hâkime bildirir. Hâkim, koruyucu ve destekleyici tedbir kararı ile çocuğun ailesine teslim edilip edilmeyeceğine veya uygun görülen başkaca bir tedbire karar verir.
KORUYUCU VE DESTEKLEYİCİ TEDBİRLER NE ZAMAN KALKAR?
Tedbir kararında tedbir için belirtilen bir süre varsa, tedbir bu sürenin dolmasıyla ortadan kalkar. Çocuk hâkimi üç ayda bir düzenlenen raporlar karşısında, verdiği koruyucu destekleyici tedbirin artık gereksiz olduğunu düşünüyorsa tedbiri kaldırabilir ya da değiştirebilir. Ayrıca çocuğun 18 yaşını geçmesiyle birlikte de koruyucu destekleyici tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Ancak hâkim, eğitim ve öğrenimine devam edebilmesi için ve rızası alınmak suretiyle tedbirin uygulanmasına belli bir süre daha devam edilmesine karar verebilir.
KORUNMA İHTİYACI OLAN ÇOCUKLAR HAKKINDA NEREYE BAŞVURULMALIDIR?
Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru olan çocuğa genel olarak “Korunma ihtiyacı Olan Çocuk” denir. Korunma ihtiyacı olan çocukları korumak devletin görevidir. Adli ve idari merciler, kolluk görevlileri, sağlık ve eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, korunma ihtiyacı olan çocuğu, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirmekle yükümlüdür. Çocuk ile çocuğun bakımından sorumlu kimseler veya herkes, çocuğun korunma altına alınması amacıyla Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne başvurabilir. Bu kişiler Cumhuriyet Savcılığı'na veya çocuk hâkimine de başvurabilirler.
BAŞVURU SONRASI NE OLUR?
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, çocuk hakkında derhal bir inceleme başlatır. İnceleme sonunda gerekli görürse çocuk hâkiminden koruyucu destekleyici tedbir verilmesini ister. Aynı şekilde savcılık da, örneğin bir suç soruşturması sırasında mağdur ya da suça sürüklenen çocuğun korunma ihtiyacı olduğunun farkına varırsa çocuk hâkimliğine başvurabilir.
KOLLUĞUN ÇOCUK BİRİMİNİN GÖREVLERİ NELERDİR?
1. Çocuklarla ilgili kolluk görevi, öncelikle kolluğun çocuk birimleri tarafından yerine getirilir. 2. Kolluğun çocuk birimi, korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocuklar hakkında işleme başlandığında durumu, çocuğun veli veya vasisine veya çocuğun bakımını üstlenen kimseye, baroya ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne, çocuk resmî bir kurumda kalıyorsa ayrıca kurum temsilcisine bildirir. Ancak, çocuğu suça azmettirdiğinden veya istismar ettiğinden şüphelenilen yakınlarına bilgi verilmez.
 3. Çocuk, kollukta bulunduğu sırada yanında yakınlarından birinin bulunmasına imkân sağlanır.
4. Çocuğun korunma ihtiyacı içinde bulunduğunun bildirimi ya da tespiti veya hakkında acil korunma kararı almak için beklemenin, çocuğun yararına aykırı olacağını gösteren nedenlerin varlığı hâlinde kolluğun çocuk birimi, durumun gerektirdiği önlemleri almak suretiyle çocuğun güvenliğini sağlar ve mümkün olan en kısa sürede Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne teslim eder. Çocuk Polisi; mevzuatın verdiği yetkiye göre korunmaya muhtaç olduğundan şüphe edilen, ihmal ve istismara maruz kaldığı ihbar edilen, evden veya bulunduğu kuruluştan kaçan, suça maruz kalan suç işleme eğiliminde bulunana sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz kendini ifade edemeyen kimliği tespit edilemeyen, mülteci ve refakatsiz çocukların;
 1- Kimlik tespitini yapmak
2- Muhafazasını sağlamak
 3- Kanuni mümessillerini araştırmak
4- Haklarında yetkili idari ve adli makamlarca verilen kararın niteliğine göre ilgili kuruluşlara veya kanuni mümessiline teslimin yapmakla görevlidir.
 ÇOCUK BÜROSUNUN GÖREVLERİ NELERDİR?
1. Suça sürüklenen çocuklar hakkındaki soruşturma işlemlerini yürütmek,
2. Çocuklar hakkında tedbir alınması gereken durumlarda, gecikmeksizin tedbir alınmasını sağlamak,
3. Korunma ihtiyacı olan, suç mağduru veya suça sürüklenen çocuklardan yardıma, eğitime, işe, barınmaya ihtiyacı olan veya uyum güçlüğü çekenlere ihtiyaç duydukları destek hizmetlerini sağlamak üzere, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içinde çalışmak, bu gibi durumları çocukları korumakla görevli kurum ve kuruluşlara bildirmektir.